Scilla subnivalis

Πρέβεζα, 14/2/2015

Ένας μικρός προάγγελος της άνοιξης ξεκίνησε την ανθοφορία του με τις πρώτες λιακάδες του χειμώνα. Τα μπλε του άνθη ξεχωρίζουν μέσα στο ξερό χειμωνιάτικο τοπίο, φωνάζοντας από μακριά κάθε επίδοξο επικονιαστή ή φωτογράφο.

Η Scilla subnivalis (Halácsy) Speta, παλαιότερα γνωστή ως Scilla bifolia, θεωρείται πλέον είδος διαφορετικό από αυτή και ενδημικό του ελλαδικού χώρου. Απαντά σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και σε νησιά του Ιονίου, αλλά φαίνεται να απουσιάζει από τα νησιά του Αιγαίου, τουλάχιστον από τα δεδομένα που υπάρχουν μέχρι σήμερα.

Ανθίζει προς το τέλος του χειμώνα και τις αρχές της άνοιξης, αν και η ανθοφορία της μπορεί να παραταθεί μέχρι τις αρχές Μαΐου σε μεγάλα υψόμετρα. 

Campanula carpatha

Κάρπαθος, 29/3/2013

Στο ακρωτήριο της Βρουκούντας, στο βορειοδυτικό κομμάτι της Καρπάθου, ανάμεσα σε ερείπια που χρονολογούνται από τους Μινωικούς μέχρι τους Παλαιοχριστιανικούς χρόνους, μια ενδημική καμπανούλα στέκεται στην είσοδο των λαξευτών τάφων και λογαριάζεται με το φωτογραφικό φακό των επισκεπτών.

Η Campanula carpatha Halácsy βρίσκεται μόνο στα νησιά Κάρπαθος, Κάσος και Σαρία. Παρά την πολύ περιορισμένη εξάπλωσή της, φαίνεται να απαντά σε αφθονία στα νησιά αυτά, αφού, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι Πηνελόπη Δεληπέτρου και Κυριάκος Γεωργίου, «βρίσκεται παντού στην Κάρπαθο αρκεί να έχει βράχο». Οι βράχοι είναι το ενδιαίτημα που προτιμά και αυτούς στολίζει με τα άνθη της κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο.  

Προστατεύεται σε εθνικό επίπεδο από το ΠΔ 67/81 και, επιπλέον, συμπεριλαμβάνεται στον Κόκκινο Κατάλογο Απειλούμενων Ειδών της Παγκόσμιας Ένωσης Προστασίας της Φύσης (1997, με τον χαρακτηρισμό «Σπάνιο»), στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».

* Ένα μεγάλο ευχαριστώ στο φίλο και συνάδελφο Νικόλα Κάτσαρο, για τις όμορφες φωτογραφίες του σπάνιου αυτού φυτού.

Dianthus haematocalyx subsp. ventricosus

Γκιώνα, 20/7/2014

Ο Dianthus haematocalyx subsp. ventricosus Maire & Petitm. είναι ένα από τα πέντε συνολικά υποείδη του D. haematocalyx, ενός είδος άγριου γαρύφαλλου με κάλυκα συνήθως χρωματισμένο κόκκινο, χαρακτηριστικό στο οποίο οφείλει το όνομά του. Από τα πέντε αυτά υποείδη, τα τρία είναι ενδημικά της Ελλάδας, όπως ακριβώς και το υποείδος που παρουσιάζεται, ενώ τα υπόλοιπα δύο έχουν βαλκανική εξάπλωση. Το υποείδος ventricosus εμφανίζεται μόνο στα βουνά Παρνασσός, Γκιώνα, Οίτη και Βαρδούσια της Στερεάς Ελλάδας.

Το ενδημικό αυτό γαρυφαλλάκι σχηματίζει μικρά ροζ μαξιλάρια επάνω σε ασβεστολιθικά βράχια μεγάλων υψομέτρων και συγκεκριμένα πάνω από τα 1500, φτάνοντας μέχρι τα 2400 μ., ενώ ανθίζει από το τέλος του Ιούνη μέχρι και τον Σεπτέμβριο.

Ως ενδημικό, συμπεριλαμβάνεται στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών που καταχωρήθηκαν στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών «ΦΥΣΗ 2000». 

οι αιμάτινοι κάλυκες

Phyteuma pseudorbiculare

Γράμμος, 5/7/2014

Κάτω από τον εκτυφλωτικό ήλιο του Ιουλίου, πλησιάζοντας στις κορυφές του Γράμμου, είναι μάλλον δύσκολο να τραβήξει την προσοχή του ορειβάτη αυτό το μικρό λουλουδάκι της οικογένειας Campanulaceae. 

Το Phyteuma pseudorbiculare Pant. είναι ένα μάλλον σπάνιο είδος για την Ελλάδα, που μπορεί κανείς να συναντήσει σε αλπικά λιβάδια δύο μόνο βουνών, του Γράμμου και του Καϊμάκτσαλαν. Η παγκόσμια εξάπλωσή του είναι επίσης περιορισμένη, περιλαμβάνοντας το δυτικό κομμάτι της βαλκανικής χερσονήσου, όπου εμφανίζεται στην Αλβανία και χώρες της πρώην Γιουγκοσλβίας. Φύεται σε μεγάλο υψόμετρο, από τα 2200 έως τα 2440 μ., επάνω σε φλύσχη. Ανθίζει τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. 

Abies x borisii-regis

Νότια Πίνδος, 27/10/2013

Αυτές τις γιορτές δείτε τα έλατα να στολίζουν τις πλαγιές των βουνών 

και όχι τις γωνίες των σαλονιών...

Πολλές-πολλές ευχές, όσα τα έλατα της Πίνδου, 

για ένα χαρούμενο και δημιουργικό 2015!

Lilium albanicum

Μαυροβούνι, 4/7/2014

Το Lilium albanicum Griseb. είναι το κρινάκι με τα μικρότερα άνθη, ανάμεσα στους 5 εκπροσώπους του γένους στην Ελλάδα. Ωστόσο, δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τους συγγενείς του. Τα κίτρινα άνθη του, με τους μεγάλους πορτοκαλί ανθήρες, στολίζουν αλπικά λιβάδια, προσθέτοντας ένα ακόμα χλωριδικό στοιχείο σπάνιας ομορφιάς στον μακρύ φυτοκατάλογο των βουνών της βόρειας Ελλάδας.

Μαυροβούνι, 4/7/2014

Εκτός συνόρων, το L. albanicum βρίσκεται σε βουνά της Βαλκανικής χερσονήσου και συγκεκριμένα στις χώρες Αλβανία, Βουλγαρία και πρώην Γιουγκοσλαβία. Για να το δει κανείς, θα πρέπει να ανέβει σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1450 μ., φτάνοντας ακόμα και μέχρι τα 2200 μ. Βρίσκεται σε ανθοφορία κατά τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο.

Γράμμος, 5/7/2014

Το κίτρινο αλβανικό κρινάκι προστατεύεται από το ΠΔ 67/81 και περιλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ, καθώς και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».

Centaurea chrysocephala

Μετέωρα, 25/5/2014

Ακόμα ένα φυτό που το όνομά του αντικατοπτρίζει την εμφάνισή του. Τα χρυσά βράκτια στο κεφάλιο αυτής της κενταύριας της χάρισαν το όνομα Centaurea chrysocephala Phitos & Georg. Παλαιότερα, θεωρούνταν ενδημική των Μετεώρων, καθώς είχε ανευρεθεί μόνο κοντά σε δύο μοναστήρια της περιοχής, αλλά από ό,τι φαίνεται εμφανίζεται τοπικά στη βόρεια και τη νότια Πίνδο. Παραμένει πάντως σπάνια, σύμφωνα με τον Κατάλογο Αγγειοφύτων της Ελλάδας.

Στα Μετέωρα φυτρώνει επάνω σε τοίχους και στους χαρακτηριστικούς βράχους της περιοχής, σε υψόμετρο από 350 έως 450 μ. Ανθίζει τους μήνες Μάιο και Ιούνιο.

Σύμφωνα με το Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων (1995), τα λιγοστά άτομα που έχουν καταγραφεί στα Μετέωρα (περίπου 150 άτομα) κινδυνεύουν από διάφορους παράγοντες, όπως φωτιά, διάνοιξη δρόμων ή άλλα κατασκευαστικά έργα και συλλογή τόσο από ερασιτέχνες, όσο και επαγγελματίες βοτανικούς. Γι’ αυτό η C. chrysocephala κατατάσσεται στην κατηγορία «Σπάνιο», αλλά σημειώνεται ότι μπορεί πολύ εύκολα να περάσει στην κατηγορία «Τρωτό». Εκτός από το Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων, περιλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».