Fritillaria thessala subsp. reiseri

Μεσολόγγι, 25/3/2015

Γνωρίστε μία από τις σπανιότερες φριτιλλάριες της Ελλάδας. Η Fritillaria thessala (Boiss.) Kamari subsp. reiseri Kamari, σκαρφαλωμένη σε 2-3 ασβεστολιθικές εξάρσεις του νομού Αιτωλίας και Ακαρνανίας, απολαμβάνει την καλύτερη θέα προς το Ιόνιο, ενώ δεν απαντά πουθενά αλλού σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πρόκειται για το πιο ακριβοθώρητο από τα τρία υποείδη του είδους Fritillaria thessala. Φύεται σε βραχώδεις θέσεις, ανάμεσα σε μικρούς θάμνους ή φρύγανα, σε χαμηλά υψόμετρα, από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 400 μ. Η ανθοφορία της ξεκινά γύρω στα τέλη Μαρτίου και επεκτείνεται μέχρι τον Απρίλιο.

Η όμορφη αυτή φριτιλλάρια περιλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων του 1995 με τον χαρακτηρισμό «Τρωτό», ενώ, όπως αναφέρεται, οι ήδη μικροί πληθυσμοί της κινδυνεύουν διαρκώς να συρρικνωθούν από υπερβόσκηση, γι’ αυτό και προτείνεται η ένταξή της στην κατηγορία «Κινδυνεύον». Κατά τη δική μας επίσκεψη στη μία από τις περιοχές όπου έχει εντοπιστεί, παρατηρήθηκαν τρία μόνο άτομα. Λόγω καιρού ήταν αδύνατη η έρευνα στην ευρύτερη περιοχή, αλλά τα διαρκώς κινούμενα σαγόνια των μηρυκαστικών που βρίσκονταν σε ακτίνα μερικών εκατοντάδων μέτρων σίγουρα δεν ήταν οι καλύτεροι οιωνοί για την ανεύρεση περισσότερων ατόμων. 

Anemone apennina subsp. blanda

Ακαρνανικά, 15/2/2015

Η Anemone apennina subsp. blanda (Schott & Kotschy) Nyman είναι ακόμα ένα είδος ανεμώνης, όχι σπάνιο για την Ελλάδα, ωστόσο, όπως φανερώνει το όνομα του υποείδους (blanda) πολύ χαριτωμένο. Είναι η ανεμώνη των ορέων, κατά τον Θεόφραστο, παρόλο που μπορεί κανείς να την συναντήσει ακόμα και στο επίπεδο της θάλασσας.

Είναι παρούσα σε όλες τις φυτογεωγραφικές περιοχές της Ελλάδας, εκτός των Κυκλάδων και της Κρήτης-Καρπάθου. Εκτός συνόρων, εξαπλώνεται στις χώρες της βαλκανικής χερσονήσου, την Ανατολία και την Κύπρο, φτάνοντας μέχρι τη δυτική Συρία και την περιοχή του Καυκάσου.

Όπως ήδη αναφέρθηκε, εμφανίζεται σε ένα μεγάλο εύρος υψομέτρων, ξεκινώντας από το επίπεδο της θάλασσας, μέχρι τα 2000 μ., όπως επίσης σε διάφορα υποστρώματα και βιοτόπους: από λιβάδια και μακκία, μέχρι φυλλοβόλους θαμνώνες, ελατοδάση, κ.α. Η ανθοφορία της, ανάλογα με το υψόμετρο, μπορεί να ξεκινήσει από τον Φεβρουάριο και να επεκταθεί μέχρι τα μέσα του Ιούνη.

Θεσσαλονίκη, 20/2/2011

Η χαριτωμένη ανεμώνη των ορέων συμπεριλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ.

Crocus speciosus subsp. speciosus

Ακαρνανικά, 18/10/2014

Πρόκειται για έναν κρόκο… εξαιρετικό, σύμφωνα με τον βοτανικό που τον βάφτισε, αφού αυτό ακριβώς σημαίνει speciosus (ή θαυμάσιος, εξαίσιος, ξεχωριστός). Ο Crocus speciosus M. Bieb. subsp. speciosus είναι όντως ένας ακόμα πανέμορφος κρόκος. Αυτό όμως που τον κάνει να ξεχωρίζει είναι η σπανιότητά του στον ελλαδικό χώρο. Με τρεις μόνο μικρούς πληθυσμούς σε Στερεά Ελλάδα και βόρεια Πίνδο, αποτελεί το δυτικότερο όριο εξάπλωσης του υποείδους στην Ελλάδα. Εκτός συνόρων απαντά στον Καύκασο και την Κριμαία, περιοχές του βόρειου Ιράν και της Τουρκίας, καθώς και στη Βαλκανική Χερσόνησο.

Όπως πληροφορούμαστε από το Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας, ο φθινοπωρινός αυτός κρόκος φύεται σε θέσεις που διατηρούν υγρασία, κάτω από αριές (Quercus ilex) ή σε θέσεις με βόρεια έκθεση, ενώ έχει ανευρεθεί σε υψόμετρο από 800 έως 1400 μ. Ανθίζει από το τέλος Σεπτεμβρίου μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου.

Η εξάπλωση του C. speciosus subsp. speciosus στην Ελλάδα πιθανόν να είναι μεγαλύτερη από αυτή που γνωρίζουμε έως τώρα, σύμφωνα με τους Θεοφάνη Καραμπλιάνη και Θεοφάνη Κωνσταντινίδη (Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων, 2009). Πάντως, οι μέχρι τώρα γνωστοί πληθυσμοί του πληρούν τα κριτήρια της IUCN για την ένταξή του στην κατηγορία «Τρωτό». 

Acis ionica

Αιτωλοακαρνανία, 12/9/2014

Γνωρίστε την ντροπαλή και εύθραυστη ομορφιά της Acis ionica Bareka, Kamari & Phitos. Πρόκειται για ένα είδος που παλαιότερα θεωρούνταν ότι ανήκει στο γένος Leucojum, μέχρι που το τελευταίο χωρίστηκε σε δύο διαφορετικά: το γένος Leucojum και το γένος Acis.

Οι ακίδες του Ιονίου κάνουν την εμφάνισή τους στην αρχή του φθινοπώρου, κατά τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, στα νησιά Ζάκυνθο, Κεφαλονιά και Λευκάδα, περιοχές του νομού Αιτωλίας και Ακαρνανίας και σε μια περιορισμένη περιοχή της Αλβανίας. Φύονται σε ασβεστολιθικά πετρώματα και τοποθεσίες βραχώδεις ή πετρώδεις, ανάμεσα σε φρύγανα ή χαμηλή μακκία βλάστηση, πολλές φορές πολύ κοντά στη θάλασσα, αγναντεύοντάς την. Τα υψόμετρα στα οποία έχουν βρεθεί ξεκινούν σχεδόν από το επίπεδο της θάλασσας και φτάνουν μέχρι τα 450 μ.

Το είδος Acis ionica συμπεριλαμβάνεται με την παλιά του ονομασία Leucojum valentinum στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών που καταχωρήθηκαν για τις περιοχές του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».   

Alkanna corcyrensis

Ακαρνανία, 3/3/2012

Η Alkanna corcyrensis Hayek είναι βαλκανικό ενδημικό, καθώς φύεται σε Δ. Ελλάδα και Ν. Αλβανία. Απαντά σε ξηρές ανοιχτές θέσεις πάνω σε ασβεστόλιθο. Η βιβλιογραφία αναφέρει ότι τα μικρά λευκά της πέταλα μπορεί να αλλάξουν χρώμα σε περίοδο ξηρασίας, και να γίνουν γαλαζωπά.

Περιγράφτηκε από τον August von Hayek (1871-1928), Βιεννέζο γιατρό, στο έργο του Prodromus Florae Peninsulae Balcanicae, το οποίο παραμένει ακόμα μια βασική αναφορά για τη βαλκανική χλωρίδα. Στον ελλαδικό χώρο όμως, επισκιάζεται από το Conspectus Florae Graecae του Αυστρο-ούγγρου Eugen von Halacsý (1842-1913), το οποίο προηγήθηκε λίγα χρόνια νωρίτερα. Παρόλα αυτά, το έργο του Hayek περιλαμβάνει στοιχεία για περιοχές στα βόρεια σύνορα, οι οποίες δεν αποτελούσαν μέρος της ελληνικής επικράτειας την εποχή του Halacsý.

Η A. corcyrensis περιλαμβάνεται στον Παγκόσμιο Κατάλογο Ειδών που χρήζουν προστασίας του Ο.Η.Ε. και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».