Erodium hartvigianum & E. chrysanthum

Erodium hartvigianum, 30/4/2016

Το γένος Erodium περιλαμβάνει περίπου 60 taxa σε όλη τη γη, 16 από τα οποία βρίσκονται στην Ελλάδα. Τα περισσότερα είναι μάλλον κοινά, τέσσερα μόνο χαρακτηρίζονται σπάνια στον Κατάλογο Αγγειοφύτων της Ελλάδας, ενώ δύο μόνο από τα 16 είναι ενδημικά της Ελλάδας, τα οποία τυχαίνει να είναι και τα μοναδικά είδη, εντός συνόρων, με κίτρινο χρώμα ανθών: το Erodium hartvigianum Strid & Kit Tan και το E. chrysanthum L’ Hér.

Erodium hartvigianum, 30/4/2016

Το Erodium hartvigianum ανακαλύφθηκε το 2001 από τον Δανό βοτανικό Per Hartvig, το όνομα του οποίου δόθηκε στο φυτό 2003, όταν περιγράφηκε. Φύεται σε πετρώδεις και βραχώδεις ασβεστολιθικές πλαγιές στη νότια πλευρά του όρους Άσκιο (ή Σινιάτσικο) της δυτικής Μακεδονίας, σε υψόμετρο περίπου 1100 μ. Είναι παράξενο το γεγονός ότι σε αυτή τη πλευρά του βουνού, με τις αποψιλωμένες πλαγιές που φαίνονται σαν να τις έσπειρε κάποιος με πέτρες, φυτρώνει ένα ενδημικό είδος Erodium. Από την άλλη, στις πλαγιές αυτές βόσκουν τα κοπάδια της Γαλατινής, χωριό που πήρε το όνομά του από το εξαιρετικά εύγεστο γάλα των αιγοπροβάτων του. Ας ελπίσουμε αιγοπρόβατα και ενδημικό Erodium  να συνεχίσουν την αρμονική συνύπαρξή τους, χωρίς να έχουμε απώλειες σε γευστικά γαλακτοκομικά προϊόντα ή ενδημικά φυτά.

Erodium chrysanthum, 7/4/2016

Το Erodium chrysanthum είναι το κίτρινο ενδημικό Erodium του νότου. Το όνομά του (chrysanthum: με χρυσά άνθη) ίσως έρχεται σε αντίθεση με τα λεμονί πέταλά του. Φύεται στα βουνά της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδας, σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1000 μ. Προτιμά και πάλι ασβεστολιθικά πετρώματα και πετρώδεις ή βραχώδεις θέσεις και ανθίζει από τον Απρίλιο έως και τον Αύγουστο. Προστατεύεται από τη σύμβαση της Βέρνης και το ΠΔ 67/1981, ενώ συμπεριλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».  

Erodium chrysanthum, 7/4/2016

Geranium reflexum

Γράμμος, 12/8/2013

Το μικρό αυτό ανεμοδαρμένο – αφού μοιάζει σαν να του σήκωσε ο αέρας τα πέταλα – γεράνι ήταν μια από τις αναπάντεχες, αλλά ευτυχείς συναντήσεις που είχαμε μέσα στα σκοτεινά δάση του Γράμμου. Πρόκειται για το Geranium reflexum L. το οποίο απαντά στα βουνά της Πίνδου, το Βέρμιο, το Βαρνούντα και το Φαλακρό. Η παγκόσμια εξάπλωσή του είναι σχετικά μικρή, καθώς περιλαμβάνει τα Απέννινα όρη της Ιταλίας, την Αλβανία, τη νότια πρώην Γιουγκοσλαβία και τη νοτιοδυτική Βουλγαρία.

Φύεται σε υγρές και σκιερές θέσεις, σε εδάφη πλούσια σε χούμο και κάποιες φορές σε ανοίγματα δάσους οξιάς. Προτιμά τα μεγάλα υψόμετρα, από τα 1700 έως τα 2000 μ. Η ανθοφορία του ξεκινά στα τέλη Ιουνίου και διαρκεί όλο τον Ιούλιο, ενώ, όπως διαπιστώσαμε, μπορεί να επεκταθεί μέχρι και τον Αύγουστο.

Geranium thessalum

Σινιάτσικο, 11/6/2011

Το Geranium thessalum Franzén διεκδικεί επάξια τον τίτλο του πιο ιδιαίτερου γερανιού της Ελλάδας. Είναι πολύ όμορφο, αλλά και σπάνιο, αφού εντοπίζεται μόνο στο όρος Σινιάτσικο (Άσκιο) της Δ. Μακεδονίας. Μάλιστα, παλαιότερα θεωρούταν ενδημικό του Σινιάτσικου, μέχρι που εντοπίστηκε και στη γειτονική Π.Γ.Δ.Μ.
 

Είναι στενά συγγενικό με το G. subcaulescens και η εμφανέστερη διαφορά τους βρίσκεται στο στύλο, ο οποίος είναι άσπρος στο G. thessalum, αλλά μαύρος στο G. subcaulescens. Απαντά στην υπαλπική ζώνη του Σινιάτσικου, σε πετρώδεις θέσεις και βράχους, από τα 1670 μ. μέχρι την κορυφή (2111 μ.). Ανθίζει από Ιούνιο μέχρι τέλη Ιουλίου.
 

Συμπεριλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας, στον Παγκόσμιο Κατάλογο Ειδών που χρήζουν προστασίας του Ο.Η.Ε. και στα Άλλα Σημαντικά Φυτά του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000». Σύμφωνα με το Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων, το G. thessalum πληροί τα κριτήρια ώστε να ενταχθεί στον Κόκκινο Κατάλογο της Παγκόσμιας Ένωσης Προστασίας της Φύσης ως τρωτό, κυρίως λόγω της περιορισμένης έκτασης στην οποία φύεται, σε συνδυασμό με το μικρό αριθμό ενήλικων ατόμων (1000). Απειλές του πληθυσμού του μπορεί να είναι η υπερβόσκηση ή πιθανή πυρκαγιά.