Silene integripetala subsp. elaphonesiaca

Ελαφόνησος, 1/4/2017

Η Ελαφόνησος είναι ένα από τα μαγικά μέρη της Ελλάδας. Με χρυσαφένιες αμμουδιές και τιρκουάζ νερά, προσελκύει κάθε καλοκαίρι χιλιάδες επισκέπτες. Για τους βοτανικούς όμως έχει ακόμα μεγαλύτερη αξία, αφού στη μικρή της έκταση κρύβει πολλά χλωριδικά μυστικά, ανάμεσά τους και δύο τοπικά ενδημικά, φυτά δηλαδή που απαντούν μόνο στο μικρό αυτό νησάκι και πουθενά αλλού σε ολόκληρο τον κόσμο: τη SIlene integripetala  Bory & Chaub. in Bory subsp. elaphonesiaca Oxelman και τη Saponaria jagelii Phitos & Greuter. 

Για το τυπικό υποείδος Silene integripetala subsp. integripetala έχουμε ξαναμιλήσει στο παρελθόν (εδώ). Το υποείδος της Ελαφονήσου είναι ένα από τα σπανιότερα φυτά της Ελλάδας. Ο μικρός πληθυσμός της απαντά μόνο σε μια περιοχή του νησιού, αρκετά δυσπρόσιτη, την οποία για να επισκεφτεί κάποιος θα πρέπει να οπλιστεί με πολύ κουράγιο και αρκετούς επιδέσμους, καθώς οι πυκνοί ασπάλαθοι και οι αφάνες δεν αστειεύονται!  

Φύεται ανάμεσα σε φρύγανα, σε βραχώδες έδαφος και υψόμετρο γύρω στα 250 μ., ενώ ανθίζει τους δύο πρώτους μήνες της άνοιξης.

Συμπεριλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου "ΦΥΣΗ 2000".

Onobrychis peloponnesiaca

Λακωνία, 10/4/2016

Όχι και τόσο περιπετειώδης η ιστορία του όσο της Onobrychis aliacmonia, ωστόσο το φυτό που παρουσιάζουμε σήμερα, σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησης (εδώ), πέρασε μια μικρή ονοματολογική οδύσσεια, καθώς αρχικά (1987) κατατάχθηκε στο προαναφερθέν είδος, στη συνέχεια θεωρήθηκε υποείδος του προαναφερθέντος είδους (1996) και, τελικά, νέο και διακριτό είδος (1999): Onobrychis peloponnesiaca (Iatroú & Kit Tan) Iatroú & Kit Tan. 

Πρόκειται για ένα είδος ενδημικό μιας πολύ μικρής περιοχής της νότιας Πελοποννήσου, στο νομό Λακωνίας. Εκεί φυτρώνει σε μαργαϊκό έδαφος, με θάμνους ή φρύγανα, καθώς και στις παρυφές καλλιεργούμενων εκτάσεων και ελαιώνων, σε υψόμετρο από 100 έως 200 μ. Ανθίζει τον Απρίλιο και το Μάιο.

Η O. peloponnesiaca συμπεριλαμβάνεται στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (2009) και, μάλιστα, με το χαρακτηρισμό «Κινδυνεύον». Οι υποπληθυσμοί του είδους είναι μικροί και ασυνεχείς και κινδυνεύουν από καταστροφή των βιοτόπων τους. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί μετά από εκχέρσωση του εδάφους για την επέκταση κάποιας καλλιέργειας ή άσκηση διαφόρων καλλιεργητικών πρακτικών, αλλά και μετά τη απομάκρυνση του εδάφους για τη διαπλάτυνση δρόμων. 

Crocus niveus

Μεσσηνιακή Μάνη, 14/11/2015

Ο Crocus niveus Bowles, δηλαδή ο χιονώδης κρόκος, δίνει πιστά το ραντεβού του κάθε φθινόπωρο στη νότια και ανατολική Πελοπόννησο και το νησί των Κυθήρων, ευτυχώς συχνότερα από ότι το πραγματικό χιόνι στις περιοχές αυτές. 

Πρόκειται ίσως για τον μεγαλύτερο σε μέγεθος κρόκο, αφού μπορεί να φαίνεται σαν μια κατάλευκη τουλίπα. Το όνομά του παραπέμπει φυσικά στο πάλλευκο άνθος του, αν και σε ορισμένες περιοχές μπορεί να εμφανίζεται και με λιλά αποχρώσεις. 

Ο C. niveus φύεται συνήθως μέσα σε ελαιώνες, ξερά ακαλλιέργητα εδάφη ή θαμνότοπους, σε υψόμετρο από 50 έως 750 μ. Ανθίζει μαζί με τα φύλλα του, κατά τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο. 

Μάνη, 9/11/2016

Ο πανέμορφος και μεγαλοπρεπής αυτός κρόκος συμπεριλαμβάνεται στον παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του ΟΗΕ και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».

Crocus goulimyi

Μάνη, 9/11/2015

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να επισκεφτεί κανείς τη νότια Πελοπόννησο το φθινόπωρο και, για να γλυτώσουμε χρόνο, ας εστιάσουμε σε αυτούς που παρουσιάζουν βοτανικό ενδιαφέρον: κρόκοι, κολχικά, στερνμπέργκιες, νάρκισσοι… Το ξερό, άνυδρο και αφιλόξενο τοπίο των χερσονήσων της Μάνης και του Μαλέα, γεμίζει χρώμα και ζωή αυτή την εποχή, ενώ ανάμεσα στα φυτά που το στολίζουν βρίσκονται και μερικά πολύ σπάνια, όπως το κροκάκι της σημερινής ανάρτησης: ο Crocus goulimyi Turrill.

Μάνη, 14/11/2015

Ο C. goulimyi πήρε το όνομα του ερασιτέχνη βοτανικού Κωνσταντίνου Γουλιμή που τον ανακάλυψε, το 1954. Είναι ένας κομψός και λεπτεπίλεπτος κρόκος, ενδημικός της νότιας Πελοποννήσου και συγκεκριμένα των χερσονήσων που προαναφέρθηκαν, της Μάνης και του Μαλέα. 

Μάνη, 14/11/2015

Τα άνθη του μπορεί να είναι από μωβ μέχρι εντελώς λευκά και εμφανίζονται μαζί με τα φύλλα, κατά τους μήνες Οκτώβριο και Νοέμβριο. Στις περιοχές εξάπλωσής του μπορεί να εμφανίζεται τοπικά άφθονος, όπως μέσα σε ελαιώνες ή περιθώρια αγρών, δίπλα σε ξερολιθιές, κ.α. Έχει παρατηρηθεί σε υψόμετρα από 300 έως 750 μ.

Μάνη, 9/11/2015

Το όμορφο αυτό κροκάκι προστατεύεται από το ΠΔ 67/1981 και περιλαμβάνεται στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000». Στο Βιβλίο Ερυθρών Δεδομένων των Σπάνιων και Απειλούμενων Φυτών της Ελλάδας (1995) χαρακτηρίζεται «Τρωτό», γιατί, αν και δεν κινδυνεύει άμεσα, η υπερβολική συλλογή του και η επέκταση τουριστικών υποδομών και δραστηριοτήτων μπορούν να το απειλήσουν. 

Campanula topaliana ssp. cordifolia

Φαράγγι Βυρού, 20/4/2012

Το γένος Campanula εκπροσωπείται από περισσότερα από 300 είδη (χωρίς τα υποείδη) που κατανέμονται στις εύκρατες περιοχές του βόρειου ημισφαίριου. Η μεγαλύτερη ποικιλότητα παρατηρείται γύρω από τη λεκάνη της Μεσογείου και τον Καύκασο. Μόνο στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 60-70 είδη, σύμφωνα με τη Mountain Flora of Greece, ανάμεσά τους ένας μεγάλος αριθμός ενδημικών.

Στην τελευταία αυτή κατηγορία των ελληνικών ενδημικών ειδών ανήκει η Campanula topaliana ssp. cordifolia Phitos. Απαντά στη νότια Ελλάδα, από τη νότια Στερεά Ελλάδα έως τη νότια Πελοπόννησο και στολίζει την άνοιξη με τα όμορφα μωβ άνθη της ασβεστολιθικούς σχηματισμούς. Την συναντήσαμε τέλη Απριλίου στο φαράγγι του Βυρού, μέρος όπου συχνάζουν πολλά ενδημικά φυτά της Ελλάδας.

Συμπεριλαμβάνεται στον Παγκόσμιο Κατάλογο Ειδών που χρήζουν προστασίας του Ο.Η.Ε. και στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000».

* Πιθανόν πλέον να θεωρείται συνώνυμη της C. celsii Α. DC. Προς το παρόν δε γνωρίζουμε κάτι παραπάνω. Η αλήθεια κρύβεται εκεί έξω…

Lithodora zahnii

Φαράγγι Βυρού, 20/4/2012

Το γένος Lithodora αποτελείται από 7 είδη, τα οποία είναι στο σύνολό τους ενδημικά της μεσογειακής Ευρώπης. Στην Ελλάδα απαντούν δύο από αυτά, η L. hispidula, ενδημική της Κρήτης και της Καρπάθου, καθώς και η εικονιζόμενη Lithodora zahnii (Halácsy) I. M. Johnst., ενδημικό είδος της Ν. Πελοποννήσου.

Πρόκειται για ένα μικρό θάμνο, που δεν ξεπερνά τα 60 εκ. σε ύψος και φυτρώνει σε απότομες χαράδρες και ρεματιές στα όρη Ταΰγετος και Σαγγιάς. Συμπεριλαμβάνεται στο ΠΔ 67/81, στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000» και στον Παγκόσμιο Κατάλογο Φυτών που χρήζουν προστασίας του Ο.Η.Ε. 

Silene integripetala ssp. integripetala

Φαράγγι Βυρού, 20/4/2012

Η Silene integripetala Bory & Chaub. είναι ενδημική της Νότιας Ελλάδας, αλλά είναι ένα πολύμορφο είδος που εμφανίζεται με τέσσερα υποείδη με καλό γεωγραφικό διαχωρισμό. Το τυπικό υποείδος Silene integripetala ssp. integripetala απαντά στο νότιο τμήμα της Πελοποννήσου, όπου και είναι αρκετά κοινό. Τα άλλα τρία συγγενικά υποείδη περιλαμβάνουν ένα ενδημικό της Ελαφονήσου και δύο της Κρήτης.

Εμφανίζεται σε μια ποικιλία βιοτόπων αφού φύεται σε ασβεστολιθικούς βράχους, πετρώδεις θέσεις και σάρες, ανάμεσα σε φρύγανα ή μέσα σε δάση, σε όχθες ποταμών και πρανή δρόμων, εγκαταλελειμένες καλλιέργειες, ενώ καταδέχεται μέχρι και χώρους απόθεσης απορριμάτων. Είναι ένα πραγματικά πολύ ευπροσάρμοστο φυτό, αφού το εύρος της υψομετρικής του εμφάνισης είναι από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι και τα 1900 m. Ανθίζει τέλη Μαρτίου με Ιούνιο, ενώ μερικές φορές ανθίζει για δεύτερη φορά μέσα στον Οκτώβριο.

Συμπεριλαμβάνεται στα Άλλα Σημαντικά Είδη Φυτών του δικτύου «ΦΥΣΗ 2000» και στον Παγκόσμιο κατάλογο ειδών που χρήζουν προστασίας του Ο.Η.Ε.